Marius Scheepers & Company Attorneys


mariusscheepers@irodo.com

Electronic Communications & Transactions Act Compliance:

Marius Scheepers & Company,
P.O. Box 38197,
Faerie Glen,
Pretoria,
South Africa,
0043

C/O 519 Spuy Street,
Sunnyside,
Pretoria

Telephone / Fax no.:
+27 (0)12 991 4487

Data / Fax no.:
+27 (0)82 565 5140

Mobile no.:
+27 (0)82 569 4198





www.ccma.org.za

www.ccma.co.za
www.labour.org.za
www.irodo.com





 

 

 

 

 

 

 

Rapport

 

 

 

3 Februarie 1999

2003-03-09 News articles\BEELD2_ALGSTORIE Artikel 25 van 1805.htm

Sommige bepalings van arbeidswet het in werking getree

[i]

11 November 2002

2003-03-09 News articles\BEELD2_ALGSTORIE Artikel 1697 van 1805.htm

Hlle mt vakbondgeld betaal Agentskapooreenkoms gesluit in SA se grootste bedingingsraad

[ii]

11 November 2002

2003-03-09 News articles\BEELD2_ALGSTORIE Artikel 1702 van 1805.htm

Regering, Cosatu katvriendelik op Nedlac-beraad

[iii]

19 November 2002

2003-03-09 News articles\BEELD2_ALGSTORIE Artikel 1708 van 1805.htm

Pasop vir di personeelwerwingsagentskappe

[iv]

3 Desember 2002

2003-03-09 News articles\BEELD2_ALGSTORIE Artikel 1725 van 1805.htm

Plaaswerkers se diensvoorwaardes R650 'n maand in arm gebiede, R800 rondom stede

[v]

18 Desember 2002

2003-03-09 News articles\BEELD2_ALGSTORIE Artikel 1741 van 1805.htm

Hof s minderheidsvakbonde se verteenwoordigers moet erken word

 

20 Desember 2002

2003-03-09 News articles\BEELD2_ALGSTORIE Artikel 1742 van 1805.htm

Minimum lone vir groot- en kleinhandel vasgestel

 

7 Januarie 2003

2003-03-09 News articles\BEELD2_ALGSTORIE Artikel 1744 van 1805.htm

Minimum loon kom vir taxibedryf

 

11 Januarie 2003

2003-03-09 News articles\BEELD2_ALGSTORIE Artikel 1748 van 1805.htm

Onwettiges kry ook di loon Minister wil hul regte deur registrasie beskerm

 

15 Januarie 2003

2003-03-09 News articles\BEELD2_ALGSTORIE Artikel 1749 van 1805.htm

Huise besoek oor kontrakte met werkers

 

20 Januarie 2003

2003-03-09 News articles\BEELD2_ALGSTORIE Artikel 1753 van 1805.htm

Dank een af, dan is almal in pad gesteek

 

31 Januarie 2003

2003-03-09 News articles\BEELD2_ALGSTORIE Artikel 1760 van 1805.htm

Cosatu steun stewiger greep op vakbonde Verwelkom besluit om di vas te vat wat nie wet nakom

 

7 Februarie 2003

2003-03-09 News articles\BEELD2_ALGSTORIE Artikel 1764 van 1805.htm

Mdladlana waarsku boere oor afdankings

 

11 Februarie 2003

2003-03-09 News articles\BEELD2_ALGSTORIE Artikel 1765 van 1805.htm

`20% van werkers moet loop' Agri-NW s minimum lone raak veral ook tydelike werknemers

 

13 Februarie 2003

2003-03-09 News articles\BEELD2_ALGSTORIE Artikel 1767 van 1805.htm

Vakbonde in nuwe lig gesien Lidmaatskap lei tot minder werkloosheid Wreldbank

 

20 Februarie 2003

2003-03-09 News articles\BEELD2_ALGSTORIE Artikel 1780 van 1805.htm

Kleinhandel kry stilweg k minimum lone

 

20 Februarie 2003

2003-03-09 News articles\BEELD2_ALGSTORIE Artikel 1781 van 1805.htm

Boete wag as huishulp nie op WVF se lys is

 

27 Februarie 2003

2003-03-09 News articles\BEELD2_ALGSTORIE Artikel 1788 van 1805.htm

Arbeidswetgewing plaas te veel druk op klein sake - AHI

 

1 Maart 2003

2003-03-09 News articles\BEELD2_ALGSTORIE Artikel 1792 van 1805.htm

Huishulp: als wat jy moet weet

 

8 Maart 2003

2003-03-09 News articles\BEELD2_ALGSTORIE Artikel 1802 van 1805.htm

Raad oor kontrak vir huiswerk Inspekteurs wil ook aanstel-brief sien n registrasie by die WVF

 

8 Maart 2003

2003-03-09 News articles\BEELD2_ALGSTORIE Artikel 1805 van 1805.htm

Solidariteit, hof gee regstel-aksie mokerhou

 

City Press

 

 

 

030223

2003-03-09 News articles\CITYPRES_ALGSTORIE Artikel 2130 van 2145.htm

Labour Act takes on affordable, effective pre-dismissal process

 

030223

2003-03-09 News articles\CITYPRES_ALGSTORIE Artikel 2134 van 2145.htm

UIF for domestic, farm workers!

 

030302

2003-03-09 News articles\CITYPRES_ALGSTORIE Artikel 2138 van 2145.htm

CCMA accused of being in cahoots with employers Rights Centre has alleged bogus certificates

 

030302

2003-03-09 News articles\CITYPRES_ALGSTORIE Artikel 2145 van 2145.htm

Unions criticise budget

 

Sunday Times

 

 

 

28 Jan 2001

2003-03-09 News articles\Sunday Times - news - 11 March 2001.htm

Let's divide the turf, says labour judge

 

09 Mar 2003

2003-03-09 News articles\Sunday Times - South Africa's best selling newspaper.htm

White union demands a say

 

9 Mar 2003

2003-03-09 News articles\sundaytimes_co_za  Home of the Sunday Times  South Africa's best selling newspaper 1.htm

Side-stepping and ducking employers under fire

 

9 Mar 2003

2003-03-09 News articles\sundaytimes_co_za  Home of the Sunday Times  South Africa's best selling newspaper 2.htm

Unemployment and the impact of the new labour bill

 

9 Mar 2003

2003-03-09 News articles\sundaytimes_co_za  Home of the Sunday Times  South Africa's best selling newspaper 3.htm

Employment contracts hide host of legal landmines

 

9 Mar 2003

2003-03-09 News articles\1 2.htm

Madam, don't shoot yourself in the foot!

 

9 Mar 2003

2003-03-09 News articles\1 3.htm

The impact of the new labour legislation governing domestic workers

 

9 Mar 2003

2003-03-09 News articles\1 1.htm

Legislation

 

07 May 2000

2003-03-09 News articles\Sunday Times - news - 07 May 2000 1.htm

Zondo and the art of judging

 

16 Apr 2000

2003-03-09 News articles\Sunday Times - news - 16 Apr 2000.htm

Business in a spin about labour court rulings

 


 20 Feb 2000

2003-03-09 News articles\Sunday Times - news - 20 Feb 20001.htm

Union membership expected to fall

 


 01 July 2001

2003-03-09 News articles\Sunday Times - news - 22 July 20011.htm

New protection for employees of liquidated companies

 

01 July 2001

2003-03-09 News articles\Sunday Times - news - 01 July 2001 1.htm

Crucial judgment by Labour Appeal Court on Volkswagen strike

 

16 Apr 2000

2003-03-09 News articles\Sunday Times - politics - 16 Apr 2000.htm

Labour Court's key ruling on affirmative action

 

21 Apr 2002

2003-03-09 News articles\Sunday Times - South Africa's best selling newspaper13.htm

The K-word will get you fired

 

26 Jan 2003

2003-03-09 News articles\Sunday Times - South Africa's best selling newspaper18.htm

Whistle blower battles to get back her job

 

09 Dec 2001

2003-03-09 News articles\Sunday Times - South Africa's best selling newspaper24.htm

BAE to buy a chunk of Denel

 

02 Dec 2001

2003-03-09 News articles\Sunday Times - South Africa's best selling newspaper25.htm

HIV tests for water workers

 

9 Mar 2003

2003-03-09 News articles\sundaytimes_co_za  Home of the Sunday Times  South Africa's best selling newspaper10.htm

Constructive Dismissal

 

9 Mar 2003

2003-03-09 News articles\sundaytimes_co_za  Home of the Sunday Times  South Africa's best selling newspaper11.htm

Employers must study the fine print

 

9 Mar 2003

2003-03-09 News articles\sundaytimes_co_za  Home of the Sunday Times  South Africa's best selling newspaper12.htm

Probation: Your questions Answered

 

9 Mar 2003

2003-03-09 News articles\sundaytimes_co_za  Home of the Sunday Times  South Africa's best selling newspaper13.htm

Labour Disputes - What are the obstacles to successful Conciliation?

 

9 Mar 2003

2003-03-09 News articles\sundaytimes_co_za  Home of the Sunday Times  South Africa's best selling newspaper14.htm

Domestic Labour Contracts

 

9 Mar 2003

2003-03-09 News articles\sundaytimes_co_za  Home of the Sunday Times  South Africa's best selling newspaper15.htm

Educating Executives Of Small To Medium-sized Businesses
On The Philosophy of the Current Labour Legislation

 

9 Mar 2003

2003-03-09 News articles\sundaytimes_co_za  Home of the Sunday Times  South Africa's best selling newspaper16.htm

Travel allowances

 

9 Mar 2003

2003-03-09 News articles\sundaytimes_co_za  Home of the Sunday Times  South Africa's best selling newspaper17.htm

What is the most tax efficient way of calculating travelling expenses?

 

9 Mar 2003

2003-03-09 News articles\sundaytimes_co_za  Home of the Sunday Times  South Africa's best selling newspaper18.htm

Landmark Judgement by Top Labour Court

 

9 Mar 2003

2003-03-09 News articles\sundaytimes_co_za  Home of the Sunday Times  South Africa's best selling newspaper19.htm

Dismissal due to poor performance

 

9 Mar 2003

2003-03-09 News articles\sundaytimes_co_za  Home of the Sunday Times  South Africa's best selling newspaper20.htm

Introduction to the Employment Equity Bill

 

9 Mar 2003

2003-03-09 News articles\sundaytimes_co_za  Home of the Sunday Times  South Africa's best selling newspaper21.htm

Dismissal For Participating In A Strike Which Is Not Protected By The Labour Relations Act.

 

9 Mar 2003

2003-03-09 News articles\sundaytimes_co_za  Home of the Sunday Times  South Africa's best selling newspaper22.htm

Legal Representation

 

9 Mar 2003

2003-03-09 News articles\sundaytimes_co_za  Home of the Sunday Times  South Africa's best selling newspaper23.htm

Incorrect Procedures Can Cost Employers Dearly

 

9 Mar 2003

2003-03-09 News articles\sundaytimes_co_za  Home of the Sunday Times  South Africa's best selling newspaper24.htm

Must reads for employers and employees

 

9 Mar 2003

2003-03-09 News articles\sundaytimes_co_za  Home of the Sunday Times  South Africa's best selling newspaper4.htm

Wanted: Labour laws that don't tip the scales

 

9 Mar 2003

2003-03-09 News articles\sundaytimes_co_za  Home of the Sunday Times  South Africa's best selling newspaper5.htm

Part-time employment not an easy way out

 

9 Mar 2003

2003-03-09 News articles\sundaytimes_co_za  Home of the Sunday Times  South Africa's best selling newspaper6.htm

Labour Disputes - What are the obstacles to successful Conciliation?

 

9 Mar 2003

2003-03-09 News articles\sundaytimes_co_za  Home of the Sunday Times  South Africa's best selling newspaper7.htm

Philosophy Of the LRA



[i]  Hlle mt vakbondgeld betaal Agentskapooreenkoms gesluit in SA se grootste bedingingsraad

Jan de Lange Arbeidsverslaggewer

eerste trefwoord
Alle werkers in die staal- en ingenieursbedryf sal van vroeg aanstaande jaar bydraes aan vakbonde moet betaal weens 'n agentskapsooreenkoms tussen vakbonde en die Staal- en Ingenieursbedryf-Federasie van Suid-Afrika (Seifsa) wat verlede maand stilweg onderteken is.

Dit gaan meebring dat bydraes vir vakbonde van die lone van tussen 50 000 en 70 000 werkers afgetrek gaan word. Dit is di werkers wat nie lede van vakbonde is nie.

Die ooreenkoms sal waarskynlik vroeg aanstaande jaar in werking tree. Dit dek reeds sowat 240 000 werkers en 8 000 maatskappye wat lede is van die bedingingsraad vir die staal- en ingenieursbedryf, die land se grootste bedingingsraad. Sowat 70% van di werkers s vakbondlede.

Dit sal egter na verwagting deur die minister van arbeid, mnr. Membathisi Mdladlana, uitgebrei word sodat selfs maatskappye en hul werkers wat nie lede van die bedingingsraad is nie, ook vakbondbydraes van hul werkers sal moet aftrek.

Werkers moet 1% van hul loon aan die vakbonde afstaan.

Alle maatskappye in die staal- en ingenieursbedryf sal ook verplig wees om bydraes van R150 per werkgewer per maand aan Seifsa te betaal.

Die agentskapsooreenkoms gaan waarskynlik ook daarop uitloop dat vyf kleiner vakbonde in die bedryf hul erkenning van verteenwoordiging verloor. Net die twee grootste vakbonde, die National Union of Metalworkers (Numsa) en Solidariteit, sal waarskynlik oorbly.

Hulle is die enigste van die sewe vakbonde wat wesenlike lidmaatskap in die bedryf het. Die grondwet van die bedingingsraad bepaal dat 'n vakbond minstens 5% van die werkers in die bedryf moet verteenwoordig om 'n party in die bedingingsraad te wees.

Dit is die eerste keer dat 'n agentskapooreenkoms, 'n uiters omstrede gebruik in arbeidsbetrekkinge, vir s 'n groot bedryf gesluit en toegepas word. Die enigste ander bedingingsraad waarin dit gedoen word, is in die motorvervaardigingsbedryf wat sowat 17 000 werkers verteenwoordig.

Voorstanders daarvan voer aan dat werkers wat nie vakbondlede is nie en maatskappye wat nie lede van Seifsa is nie, jare lank reeds die voordele van kollektiewe bedinging geniet.

Dit sluit in omvattende diensvoorwaardes, loonverhogings wat beding word en die voordele van voorsorgfondse, aftreefondse en mediese dekking.

Die bedinging van hierdie voordele word deur vakbondlede en deur Seifsa gefinansier.

Numsa en Solidariteit het die afgelope jaar op maatskappyvlak verskeie agentskapsooreenkomste met groot werkgewers gesluit. Di ooreenkomste geld reeds by Iscor en Eskom.

Die twee vakbonde gaan in die toekoms op ng sulke ooreenkomste aandring. Daar is vanjaar tydens loononderhandelings in die kleinhandel-motorbedryf reeds probeer om dit te beding, maar die werkgewers wou nie daaraan toegee nie.

Mnr. Dumisa Ntuli, woordvoerder van Numsa, het ges die ooreenkoms is 'n groot oorwinnig vir die twee vakbonde en gaan waarskynlik 'n toename in ledetalle beteken. ``Die geld sal in 'n afsonderlike rekening gehou word. Dit mag nie vir bydraes aan politieke partye gebruik word nie net vir die doeleindes van kollektiewe bedinging,'' het Ntuli ges.

Mnr. Dirk Hermann, woordvoerder van Solidariteit, het ges sowat 30 000 werknemers wat nie lede van Solidariteit is nie, sal hulle moontlik nou by die vakbond aansluit. ``Die wet op Arbeidsverhoudinge bevoordeel groot vakbonde. Ons hou nie daarvan nie, maar dis die werklikheid. Daar is net plek vir Cosatu-vakbonde en Solidariteit op 'n groot bedingingsraad soos di,'' het hy ges.

 

 

[ii] Regering, Cosatu katvriendelik op Nedlac-beraad

Mathabo le Roux


Die regering en die arbeidsektor het die afgelope naweek 'n verenigde front voorgehou by die jaarlikse spitsberaad van Nedlac (die Nasionale Ekonomiese Ontwikkelings- en Arbeidsraad), wat in Sandton gehou is.

Mnr. Zwelinzima Vavi, hoofsekretaris van Cosatu en die arbeidsektor se spreker op die geleentheid, het ges dit is noodsaaklik om voortdurend in gesprek te wees met die regering en die sakewreld en om saam te werk om Suid-Afrika se maatskaplike probleme te pak en ekonomiese groei aan te wakker.

Daar was geen sweem van Cosatu se onversetlike houding jeens die regering rondom kwessies soos privatisering en neo-liberalisme nie. Dit lyk asof die regering en Cosatu voorlopig die strydbyl begrawe en Vavi het die regering selfs lof toegeswaai oor sy hantering van maatskaplike krisisse.

``Hoewel die regering nog steeds staan by die fundamentele beginsels van sy ekonomiese beleid, dui onlangse besluite wat geneem is rondom kwessies soos inflasieteikens, voedselpryse, MIV/vigs en 'n kleiner groeivooruitsig in die begroting op 'n bereidheid aan regeringskant om sy posisie aan te pas wanneer toestande sleg lyk,'' het Vavi ges.

Die vakbondfederasie en die regering sal ook 'n gesamentlike agenda h vir die Groei en Ontwikkelingsberaad, wat volgende jaar in April gehou word, het Vavi in 'n onderhoud aan Sake ges.

``Ons het 'n gemeenskaplike benadering. Ons het ook besluit om eerder 'n kleiner, meer beheerbare, agenda te h.

``Ons het 'n paar harde lesse op die Werkskeppingsberaad van Oktober 1998 geleer. Ons sal dus liewer 'n paar sleutelpunte na die beraad neem as om te probeer om alles te hanteer,'' het hy ges.

Nodeloos om te s dat die verligting van armoede, werkskepping en ekonomiese groei bo-aan die agenda sal wees.

Terwyl die sakesektor n die arbeidsektor in hul toesprake lofwoorde gehad het vir die land se vordering tot dusver, was albei besorg oor die maatskaplike toestand in die land, wat steeds versleg.

Die slegte nuus is dat Suid-Afrika die laagste BBP-groei per capita het en die kleinste invloei van regstreekse buitelandse belegging van lande in vergelykbare ekonomiese omstandighede.

Insgelyks het die gedeelte van die bevolking wat in armoede leef, toegeneem van 41% in 1996 tot 49% in 2001, en het Suid-Afrika die hoogste werkloosheidsyfer van 'n aantal vergelykbare lande.

Hierdie is die harde feite waaroor op die komende beraad gepraat sal moet word.

Mnr. Membathisi Mdladlana, minister van arbeid, wat namens die regering op die beraad gepraat het, het eweneens die belang van maatskaplike dialoog uitgewys.

``Die (Groei en Ontwikkelings)beraad sal 'n ware toets wees van die stand van ons maatskaplike vennootskappe in die land,'' het hy ges. ``Ons sal sien of ons vennote inderdaad kan bydra tot die bre visie vir heropbouing en ontwikkeling en kan uitstyg bo hul soms eng sektorale belange.''

Die uitdaging van die beraad sal nie net l in die ooreenkomste wat gesluit sal word by die beraad nie, maar die mate van verbintenis tot daardie uitdagings, het hy ges.

Cosatu was die naweek stil oor die teer punt van privatisering.

Vavi het in antwoord op 'n vraag hierop bloot ges hy hoop die regering sal wel nog met die arbeidsektor in gesprek tree hieroor, maar ges dit sal geen besprekingspunt by die ontwikkelingsberaad wees nie.

 

 

[iii] Pasop vir di personeelwerwingsagentskappe

Helne Cilliers


Die dae dat gewetenlose ondernemings en indiensnemers die personeelwerwingsbedryf as 'n rommelhoop gebruik het, is verby, waarsku mnr. Michael van Staden, president van die Vereniging van Personeeldiensorganisasies (Apso).

Onlangse berigte oor die uitbuiting van werksoekers laat die kollig val op personeeldiensagentskappe wat los werkers werf vir maatskappye sonder dat die werkers enige beskerming geniet.

In sommige gevalle betaal desperate werksoekers tot R800 om te registreer by sogenaamde personeeldiensagentskappe wat hul dienste in koerante adverteer en dan later blyk 'n bedrogspul te wees. Van Staden waarsku maatskappye sowel as werksoekers om hulle te vergewis van die voorwaardes waaraan personeeldiensagentskappe moet voldoen voordat hulle van een van di organisasies se dienste gebruik maak. Apso is die grootste professionele liggaam wat die personeelwerwingsbedryf in Suid-Afrika verteenwoordig.

Daar is tans vyf personeeldiensverenigings in Suid-Afrika wat saam die Confederation of Associations for Private Employment Sector (Capes) vorm. Van Staden maan maatskappye wat van personeeldiensagentskappe gebruik maak om seker te maak dat di agentskappe wel tot 'n vereniging behoort en geregistreer is by die departement van arbeid.

Slegs maatskappye wat van agentskappe gebruik maak wat aan di vereistes voldoen, het toegang tot die etiese komitees waar dispute tussen werkgewers, werknemers en personeeldiensagentskappe bygel word.

Werksoekers moet ook daarop let dat personeeldiensagentskappe nie 'n registrasiefooi van meer as 99c mag hef sonder dat die redes daarvoor duidelik omskryf word nie.

Apso-lede mag geen fooie van applikante vra nie.

In die geval van Apso het korporatiewe en ander klinte ook die versekering dat, behalwe vir 'n verpligte toelatingseksamen, al die lede van die organisasie op hoogte gehou word van die nuutste wysigings aan arbeidswetgewing. Van Staden werk saam met die regering aan die Wet op Indiensneming wat die regte van indiensnemers sowel as werknemers sal omskryf. Van Staden vestig spesifiek die aandag op maatskappye wat tydelike werknemers gebruik om hul eie arbeids-, maatskaplike en statutre verantwoordelikhede vry te spring.

Die nuwe wet sal duidelik omskryf wie onder die gesag van werkverskaffingsdienste val, wie die werkgewer is, wie die werknemer is en wat almal se onderskeie verantwoordelikhede sal wees.

 

 

 

[iv] Plaaswerkers se diensvoorwaardes R650 'n maand in arm gebiede, R800 rondom stede

Jaco Leuvennink


Kaapstad. 'n Nuwe bedeling vir plaaswerkers met 'n minimum loon van onderskeidelik R650 en R800 per maand, asook 'n reeks minimum diensvoorwaardes, is gister aangekondig. Die minimum loon kan egter ook uurliks bereken word om meer plooibaarheid daaraan te verleen.

Die sektorale vasstelling van diensvoorwaardes vir plaaswerkers is op Elsenburg buite Stellenbosch deur mnr. Membathisi Mdladlana, minister van arbeid, aangekondig. Dit maak voorsiening vir 'n minimum loon van R650 of R800 per maand afhangend van die streek waarin 'n plaas gele is. Dit tree op 1 Maart aanstaande jaar in werking.

In die A-gebiede, die dele rondom stede en waar inkomstes hor is, is die loon R800 per maand (R4,10 per uur) en in die armer landelike B-gebiede R650 per maand (R3,33 per uur). Die aankondiging is deur AgriSA as ``onwelkome nuus'' bestempel, hoewel Mdladlana reeds drie jaar gelede aangekondig het dat 'n minimum loon vir die landbou-sektor beslis ingestel gaan word.

Mnr. Teddy Matsetela van Nafu (National African Farmers Union) het die aankondiging as `` 'n billike beginpunt'' bestempel, hoewel hy meen dat benewens huisvesting en voedsel, die verskaffing van klere, medisyne en ander dienste ook in ag geneem moet word.

AgriSA meen dat baie van sy vroere voorstelle om 'n praktiese minimumloonstelsel te ontwikkel, in die wind geslaan is. Mnr. Japie Grobler, president van AgriSa, het daarop gewys dat arbeid die landbousektor se grootste koste-item is en dat di sektor se totale loonrekening reeds op byna R9 miljard staan.

``Terwyl die behoud en uitbreiding van werkgeleenthede in hierdie stadium voorkeur geniet, en des te meer in landelike gebiede waar werkloosheid kommerwekkende afmetings aanneem, gaan hierdie vasstelling ongelukkig 'n teen-produktiewe uitwerking h,'' het Grobler ges.

Die tydsberekening van die aankondiging kan druk op die landbousektor verhoog waar werkverliese reeds die afgelope dekade voorkom. Dit lyk of die El Nio-verskynsel weer sy kop kan uitsteek, en mielie- en graanboere in die Vrystaat wag dringend vir ren sodat hulle kan begin saai.

Aan die ander kant pas die aankondiging sowat twee weke voor die vyfjaarlikse nasionale konferensie van die ANC in Stellenbosch Mdladlana waarskynlik. Hy werk reeds vier jaar aan wat hy noem `` 'n ingewikkelde en sensitiewe saak''. Minimum lone vir kwesbare groepe is ook 'n ANC-verkiesingsbelofte. Mdladlana het gister beklemtoon dat dit nie sy taak is lone vas te stel nie. Dit moet deur onderhandelings geskied.

Hy het erken dat die vereistes wel indiensneming op plase negatief kan raak. Werkverliese behoort volgens hom egter nie voor te kom nie omdat voorsiening vir 'n uurloon vir werk van minder as 27 uur per week gemaak is en die minimum lone ook nie te hoog is nie. Vakbonde het byvoorbeeld 'n minimum van R1 200 per maand geis.

Mdladlana het ges ondersoeke het getoon dat baie boere hul werkers goed betaal en behandel en byvoordele bied waarop hulle trots kan wees. Sommige vrot appels maak beskerming en die afdwing van minimum lone egter noodsaaklik. S is daar boere in die ou Transkei wat hul werkers met 'n kalf of suurmelk vergoed.

Daar is onder meer bevind dat plaaswerkers die laagste geletterdheidskoers in die land het, die gemiddelde loon landwyd in 2001 R544 per maand was, meer as die helfte van die land se plaaswerkers sonder bykomende vergoeding langer as die wetlike perk werk en vroue op plase ondanks hor onderwysvlakke slegter daaraan toe is as mans.

 

 

 

[v] Hof s minderheidsvakbonde se verteenwoordigers moet erken word

Philip de Bruin


Die georganiseerde vakbondwese en die miljoene werkers wat tot vakbonde behoort, het gister vir die tweede keer binne 'n week 'n klinkklare oorwinning vir werkersregte in die konstitusionele hof behaal.

In gister se uitspraak het die eenparige regbank van 11 regters beslis dat vakbonde wat 'n minderheid van die werkers by 'n bepaalde werkgewer verteenwoordig, die volste reg het om hul vakbondverteenwoordigers erken te kry, om aan kollektiewe bedinging deel te neem en om wettiglik te staak as hul eise gegnoreer word. Met di beslissing het die konstitusionele hof 'n beslissing van die arbeidsapplhof tersyde gestel waarin bevind is dat minderheidvakbonde nie sulke regte het nie.

Gister se uitspraak is gelewer deur regter Kate O'Regan. Dit kom nadat die konstitusionele hof einde verlede week beslis het dat maatskappye aan wie ander maatskappye dienste uitkontrakteer, die volle werkmag van die uitkontrakterende maatskappy moet oorneem met behoud van alle bestaande regte van die werkers.

In gister se uitspraak was die eisers die National Union of Metal Workers of South Africa (Numsa). Die verweerders was die maatskappy Bader Bop, buite Pretoria, en die minister van arbeid.

O'Regan het skerp na mnr. Membathisi Mdladlana, minister van arbeid, gekap omdat hy ter elfder ure Numsa se aansoek teengestaan het ondanks die feit dat die minister aanvanklik te kenne gegee het dat hy hom in die hofuitspraak berus.

Sy het daarna bevind dat vakbonde met minderheidsverteenwoordiging by enige maatskappy ingevolge die grondwetlik verskansde reg op billike arbeidspraktyke daarop kan aandring dat werkgewers hul vakbondverteenwoordigers erken en dat sulke minderheidsvakbonde toegelaat moet word om aan kollektiewe bedinging deel te neem.

Wat betref minderheidsvakbonde se reg om te staak, het O'Regan ges die reg om te staak is 'n ``inherente'' reg van elke werker in Suid-Afrika. Di reg kan vergelyk word ``met die enjin van 'n motor'' - werkerregte en die reg om te staak loop hand aan hand. O'Regan het boonop beveel dat Bader Bop Numsa se hofkoste in die arbeidsapplhof en in die konstitusionele hof betaal.